Το θέμα αφορά την πολεοδομική εφαρμογή σε περιοχή της Χαλκίδας (Συνοικία Ήτα). Σε μια πράξη εφαρμογής, κάθε ιδιοκτησία συνεισφέρει ένα ποσοστό της επιφάνειάς της, την «εισφορά σε γη». Με αυτή δημιουργούνται κοινόχρηστοι και κοινωφελείς χώροι. Σύμφωνα με το άρθρο 8 του ν. 1337/1983, η εισφορά αποτελείται από ποσοστό της επιφάνειας κάθε ιδιοκτησίας πριν από την πολεοδόμησή της. Η πράξη εφαρμογής καθορίζει τα τμήματα που αφαιρούνται από κάθε ιδιοκτησία για εισφορά γης. Με βάση το άρθρο 8, το ποσοστό ξεκινά από 10% για το τμήμα ιδιοκτησίας έως 500 τ.μ. και αυξάνεται για μεγαλύτερες επιφάνειες.
Τα «αδιάθετα οικόπεδα» είναι όσα προκύπτουν από την κυρωμένη πράξη εφαρμογής και δεν έχουν αποδοθεί σε κάποιον ιδιοκτήτη. Η νομοθεσία προβλέπει ότι οι ρυμοτομούμενες ιδιοκτησίες αποκαθίστανται σε αδιάθετα οικόπεδα ή αποζημιώνονται από τον οικείο δήμο. Όταν αποδίδεται νέο οικόπεδο, το παλαιό ρυμοτομούμενο περιέρχεται αυτοδικαίως στην κυριότητα του οικείου οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης. Γι' αυτό ο δήμος ελέγχει αν η αντιστοιχία εμβαδών (αρχική έκταση, εισφορά, νέα οικόπεδα) είναι σωστή και δεν ζημιώνεται η δημοτική περιουσία.
Το θέμα έχει σημασία γιατί οι αποδόσεις αυτές καθορίζουν την τελική ιδιοκτησιακή κατάσταση της περιοχής. Έχουν επίσης οικονομικό αντίκτυπο, αφού ο δήμος διαχειρίζεται δημόσια περιουσία και ενδεχόμενες αποζημιώσεις. Η νομολογία του ΣτΕ (π.χ. 203/2023) δείχνει ότι η πολεοδομική αρχή έχει διακριτική ευχέρεια να μετατρέπει την εισφορά σε γη σε ισάξια χρηματική συμμετοχή, με τους όρους του νόμου.
