Ανακοίνωση από τον Δήμαρχο για την ένταξη χρηματοδότησης 20.700.000 ευρώ από το ΕΣΠΑ για την αποκατάσταση και επανάχρηση των Ενετικών Νεωρίων, μετά από προσπάθειες 40 ετών από το 1985. Ο κ. Σημανδηράκης ανέφερε ότι μέσα σε τρεις μήνες αναμένεται η δημοπράτηση του έργου. Η κα. Μανιμανάκη υπενθύμισε ότι ο Γιώργος Κατσανεβάκης ξεκίνησε τη μελέτη το 1985 φέρνοντας τον αρχιτέκτονα Ρέντζο Πιάνο. Ο κ. Κλωνιζάκης χαιρέτισε επίσης θετικά την εξέλιξη.
Τα Ενετικά Νεώρια αποτελούν ιστορικό μνημειακό συγκρότημα που κατασκευάστηκε κατά την περίοδο της Ενετικής Κατοχής (1204-1669) στο παλιό λιμάνι των Χανίων, όπου επισκευάζονταν τα πλοία του βενετσιάνικου στόλου κατά τη χειμερινή περίοδο. Η κατασκευή ξεκίνησε το 1526 με τα δύο πρώτα νεώρια, ενώ μέχρι το 1599 είχαν ολοκληρωθεί 17 νεώρια. Σήμερα διασώζεται μια ομάδα από 7 συνεχόμενους θόλους και ένα ακόμη δυτικότερα, το Μεγάλο Αρσενάλι.
Το έργο της αποκατάστασης εντάχθηκε στο πρόγραμμα ΔΙΑΤΗΡΩ-ΕΣΠΑ 2021-2027 τον Απρίλιο του 2025, με συνολικό προϋπολογισμό 22.000.000 ευρώ. Ο Δήμος Χανίων προκήρυξε ανοικτό διαγωνισμό για την εκτέλεση των εργασιών, με εκτιμώμενη αξία 16.444.431,67 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Το έργο προβλέπει την αφαίρεση της μεταγενέστερης τοιχοποιίας και την αντικατάστασή της με γυάλινες προσόψεις, ενώ στο εσωτερικό θα δημιουργηθούν νέες διαμορφώσεις από ξύλο, γυαλί και μέταλλο.
Ο Ρέντσο Πιάνο είναι διακεκριμένος Ιταλός αρχιτέκτονας που έχει λάβει το βραβείο αρχιτεκτονικής Pritzker (1998) και επιλέχθηκε μετά από διεθνή διαγωνισμό για τη μελέτη του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Η συμμετοχή των Ενετικών Νεωρίων στην 19η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας αποτέλεσε ιστορικό ορόσημο για τον Δήμο Χανίων.
Η χρηματοδότηση ύψους 20.700.000 ευρώ από το ΕΣΠΑ για την αποκατάσταση και επανάχρηση των Ενετικών Νεωρίων αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες χρηματοδοτήσεις στη χώρα για χώρους πολιτισμού. Οι προσπάθειες ξεκίνησαν από το μακρινό 1985 και μετά από πολλές αποτυχημένες διαδικασίες, η προγραμματική σύμβαση υπογράφηκε το 2019 μεταξύ Υπουργείου Πολιτισμού, Περιφέρειας Κρήτης, Δήμου Χανίων και Πολυτεχνείου Κρήτης. Σημαντική ήταν η συμβολή του Πρωθυπουργού, των τοπικών βουλευτών, του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Οικονομικών κ. Ζερβού, του Περιφερειάρχη Κρήτης, της Υπουργού Πολιτισμού, καθώς και του αείμνηστου αρχαιολόγου Ψαράκη και του αρχιτέκτονα Αντώνη Μυλωνά. Μέσα στους επόμενους τρεις μήνες αναμένεται η δημοπράτηση του έργου, με ειδική διαδικασία διαγωνισμού λόγω του ότι αφορά χαρακτηρισμένο μνημείο, λύνοντας μία από τις σημαντικότερες εκκρεμότητες της πόλης εδώ και 40 χρόνια.
Θετική υποδοχή της ανακοίνωσης, καθώς είναι μια μεγάλη μέρα που όλοι περίμεναν εδώ και 40 χρόνια. Ο κ. Δήμαρχος παρέλειψε να αναφέρει τον κ. Γιώργο Κατσανεβάκη, ο οποίος ήταν ο πρώτος που ξεκίνησε τη μελέτη για την ανακατασκευή των νεωρίων, φέρνοντας το 1985 τον αρχιτέκτονα της UNESCO Ρέντζο Πιάνο, του οποίου η μελέτη απορρίφθηκε από την τότε Υπουργό Πολιτισμού Μελίνα Μερκούρη. Ευχή το έργο να προχωρήσει σύντομα χωρίς καθυστερήσεις, καθώς και άλλα μεγάλα έργα στα Χανιά ξεκίνησαν αλλά δεν έχουν τελειώσει. Αναφέρθηκε στα αντίστοιχα νεώρια της Βαρκελώνης ως παράδειγμα καταπληκτικής διαμόρφωσης, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η εικόνα των δικών μας νεωρίων θα είναι εξίσου όμορφη.
Θετική και σημαντική ανακοίνωση — προσπάθειες χρόνων καταλήγουν κάπου, καθώς τα νεώρια βρήκαν το χρηματοδοτικό εργαλείο, με την ελπίδα να μην ακολουθήσουν την τύχη άλλων έργων που έχουν κολλήσει. Τα νεώρια θα δοθούν στους Χανιώτες ως χώροι πολιτισμού, όπως αντίστοιχοι χώροι σε ευρωπαϊκές πόλεις, χώροι για το κοινό που αποδίδονται στην κοινότητα.