Κύρια ζητήματα:
Η φύλαξη των σχολικών κτιρίων ανήκει στην ευθύνη των δήμων. Ο θεσμός των σχολικών φυλάκων καταργήθηκε με το άρθρο 80 του ν. 4172/2013. Με αυτό καταργήθηκαν στους δήμους οι θέσεις της ειδικότητας των Σχολικών Φυλάκων με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου. Οι φύλακες τέθηκαν σε διαθεσιμότητα με το 75% των αποδοχών τους για οκτώ μήνες, και μετά η υπαλληλική τους σχέση λυνόταν. Την ίδια περίοδο καταργήθηκε και η Δημοτική Αστυνομία. Καταργήθηκαν περίπου 2.500 θέσεις σχολικών φυλάκων και σχεδόν 3.000 θέσεις δημοτικών αστυνομικών. Αργότερα δόθηκε νομοθετικά η δυνατότητα επιστροφής ορισμένων φυλάκων στους δήμους. Σήμερα η φύλαξη καλύπτεται κυρίως μέσω προγραμμάτων κοινωφελούς εργασίας, όπως το πρόγραμμα 55+.
Το θέμα έγινε επίκαιρο μετά από πρόσφατα περιστατικά στα Χανιά. Στις 28 Οκτωβρίου, στο Μουσικό Σχολείο Χανίων, δράστες παραβίασαν το κτίριο και προκάλεσαν εκτεταμένη πλημμύρα. Καταστράφηκαν μουσικά όργανα και εξοπλισμός, και προκλήθηκε βραχυκύκλωμα που εμπόδισε τη διεξαγωγή μαθημάτων. Ακολούθησε διάρρηξη στο 7ο Γυμνάσιο, και οι αρχές εξετάζουν αν τα δύο περιστατικά συνδέονται. Κατά δημοσιεύματα, συνήθως πρόκειται για σχολεία σε απομακρυσμένες περιοχές, χωρίς οικιστική ανάπτυξη γύρω τους. Στο Μουσικό Σχολείο δεν είναι η πρώτη φορά που καταγράφονται βανδαλισμοί.
Το ζήτημα έχει σημασία γιατί οι δήμοι επιβαρύνονται με το κόστος αποκατάστασης των ζημιών και με την ανάγκη προστασίας των υποδομών. Επηρεάζεται και η λειτουργία των σχολείων και η εκπαιδευτική διαδικασία. Η Δημοτική Αρχή έχει αναφέρει ως μέτρα αποτροπής κάμερες ασφαλείας, καλύτερο φωτισμό και μελλοντικά περιπολίες της Δημοτικής Αστυνομίας.