Η αστική ευθύνη των Δήμων θεμελιώνεται στις διατάξεις των άρθρων 105 και 106 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα, σύμφωνα με τις οποίες οι Δήμοι υποχρεούνται να αποκαταστήσουν τη ζημία που προκαλείται από παράνομες πράξεις, παραλείψεις ή υλικές ενέργειες των οργάνων τους κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους. Η καταβολή δημοτικών τελών και φόρων από τους πολίτες συνιστά υποχρεώσεις των Δήμων για την καλή κατάσταση του οδικού δικτύου, για ασφαλείς παιδικές χαρές, για την καλή κατάσταση πεζοδρομίων και για επαρκή δημοτικό φωτισμό.
Ο Άρειος Πάγος με απόφασή του επικυρώνει την ευθύνη των Δήμων για την επισκευή των πεζοδρομίων, υπογραμμίζοντας ότι σε περίπτωση τραυματισμού πεζού οι ποινικές συνέπειες βαρύνουν τους δημοτικούς άρχοντες, πλέον της αστικής ευθύνης. Το Δημόσιο και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου υποχρεούνται να αποκαταστήσουν κάθε θετική ή αποθετική ζημία, όπως νοσήλεια, φαρμακευτική περίθαλψη και υλικές ζημίες. Οι αγωγές αποζημίωσης κατά των Δήμων εκδικάζονται ενώπιον των Διοικητικών Πρωτοδικείων, όπου οι πολίτες μπορούν να διεκδικήσουν αποζημίωση για περιουσιακή ζημία αλλά και χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη.
Σε πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις κρίνεται ότι οι Δήμοι ευθύνονται όταν εκπληρώνουν πλημμελώς την υποχρέωση συντήρησης των υποδομών και εγκαταστάσεων δημόσιων χώρων και της τήρησης των προϋποθέσεων ασφαλείας. Όταν αποδεικνύεται ότι οι υποχρεώσεις αυτές δεν τηρήθηκαν και η παράλειψη συνδέεται αιτιωδώς με ζημία που υπέστη πολίτης, γεννάται υποχρέωση αποζημίωσης.
