Τα υπηρεσιακά συμβούλια αποτελούν συλλογικά όργανα που λειτουργούν σε κάθε δήμο και είναι αρμόδια για κρίσιμες αποφάσεις σχετικά με την υπηρεσιακή κατάσταση των δημοτικών υπαλλήλων. Στους μεγάλους δήμους όπως η Αθήνα, ο Πειραιάς και η Θεσσαλονίκη συνιστάται χωριστό υπηρεσιακό συμβούλιο που συγκροτείται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας και αποτελείται από τρεις δημοτικούς υπαλλήλους που ορίζονται από το Δημοτικό Συμβούλιο. Οι αποφάσεις των υπηρεσιακών συμβουλίων σχετικά με την επιλογή προϊσταμένων είναι εκτελεστές διοικητικές πράξεις.
Ο Κώδικας Κατάστασης Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων προωθεί την αξιοκρατία, την αντικειμενικότητα, τη διαφάνεια, την επαγγελματική επάρκεια και την ικανότητα των λειτουργών. Τα κριτήρια επιλογής προϊσταμένων περιλαμβάνουν αντικειμενικά στοιχεία όπως τυπικά προσόντα, υπηρεσιακή αξιολόγηση και εμπειρία, τα οποία μοριοδοτούνται με συγκεκριμένο τρόπο. Η αξιοκρατία, η αναλογικότητα και η ίση μεταχείριση αποτελούν βασικές αρχές, με στόχο την αναγνώριση της επιστημονικής γνώσης και της ερευνητικής εμπειρίας.
Το θέμα της αξιοκρατίας στα υπηρεσιακά συμβούλια παραμένει επίκαιρο, καθώς υπάρχουν συζητήσεις για τη βελτίωση της διαφάνειας και την αποφυγή υποκειμενικών κριτηρίων στις επιλογές προσωπικού. Πρόσφατα, το 2025-2026, πραγματοποιήθηκαν εκλογές αιρετών εκπροσώπων των υπαλλήλων στα υπηρεσιακά και πειθαρχικά συμβούλια των δημοσίων υπηρεσιών.
