Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα αποτελεί θεσμοθετημένο εργαλείο στρατηγικού σχεδιασμού για κάθε δήμο στην Ελλάδα. Σύμφωνα με το άρθρο 266 του ν. 3852/2010, για το μεσοπρόθεσμο προγραμματισμό των δήμων εκπονείται Τετραετές Επιχειρησιακό Πρόγραμμα, το οποίο εξειδικεύεται κατ' έτος σε Ετήσιο Πρόγραμμα Δράσης. Τα Τετραετή Επιχειρησιακά Προγράμματα έχουν ενιαία δομή και περιλαμβάνουν στρατηγικές επιλογές, επιχειρησιακό σχέδιο και δείκτες παρακολούθησης και αξιολόγησης. Για την κατάρτισή τους, λαμβάνονται υπόψη οι κατευθύνσεις του αναπτυξιακού σχεδιασμού σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, ο υφιστάμενος χωρικός σχεδιασμός και οι προτεραιότητες που απορρέουν από θεσμοθετημένα χρηματοδοτικά μέσα.
Κατά την κατάρτιση και υλοποίηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων, αξιοποιούνται όλες οι διαθέσιμες μορφές δημοσιοποίησης και δημόσιας διαβούλευσης, με σκοπό την ενίσχυση της διαφάνειας και της συμμετοχής. Η διαβούλευση αποτελεί νομική υποχρέωση και όχι προαιρετική διαδικασία. Η στέγαση έχει συμπεριληφθεί στο Στρατηγικό Σχέδιο του Δήμου Αθηναίων που εκπονείται, ενώ τον Απρίλιο του 2024 ο Δήμος Αθηναίων έγινε ο πρώτος και μοναδικός Δήμος της Ελλάδας που εντάσσεται στο OGP Local, μια πρωτοβουλία για ανοιχτή διακυβέρνση.
Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα καθορίζει τις προτεραιότητες και τις δράσεις του δήμου για ολόκληρη τη θητεία της δημοτικής αρχής, επηρεάζοντας άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών σε τομείς όπως η κοινωνική πολιτική, οι υποδομές, η καθαριότητα και η αστική ανάπτυξη. Αποτελεί σημαντικό εργαλείο αναπτυξιακού σχεδιασμού και μέθοδο δουλειάς για την ορθολογική και αποτελεσματική λειτουργία του Δήμου.
