Οι σχολικοί τροχονόμοι αποτελούν θεσμό που στοχεύει στην προστασία των μαθητών κατά τις μετακινήσεις τους προς και από τα σχολεία. Οι αρμοδιότητές τους ορίζονται από τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και συγκεκριμένα από το Άρθρο 45, ενώ ο ορισμός των εθελοντών σχολικών τροχονόμων διενεργείται από τον Διευθυντή του οικείου Σχολείου. Σε δήμους με πληθυσμό έως 10.000 κατοίκους απασχολείται ένας εθελοντής σχολικός τροχονόμος ανά σχολική μονάδα πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, ενώ σε δήμους με πληθυσμό άνω των 10.000 κατοίκων απασχολούνται μέχρι δύο.
Στους εθελοντές σχολικούς τροχονόμους καταβάλλεται ημερήσια αποζημίωση ύψους δέκα ευρώ για την κάλυψη των εξόδων κίνησής τους, ενώ η αποζημίωση δεν υπόκειται σε κρατήσεις και οι σχολικοί τροχονόμοι δεν υπάγονται σε κανέναν ασφαλιστικό φορέα. Με το άρθρο 236 του ν.5193/2025 προβλέπεται η καταβολή αποζημίωσης και στους εθελοντές σχολικούς τροχονόμους που ανήκουν είτε στο προσωπικό της σχολικής μονάδας είτε στο προσωπικό του οικείου Δήμου, με αναδρομική ισχύ από τις 11-9-2024.
Σημαντική εξέλιξη αποτελεί η κατάργηση των σχολικών επιτροπών. Το 2023 καταργήθηκαν οι σχολικές επιτροπές σε Δήμους με κάτω από 100 σχολικές μονάδες, ενώ από την 1η Αυγούστου 2026 καταργήθηκαν οι Σχολικές Επιτροπές και στους μεγάλους Δήμους, ολοκληρώνοντας έναν θεσμό που υπηρέτησε τη δημόσια εκπαίδευση για περισσότερο από έναν αιώνα. Η καταβολή της αποζημίωσης στους δικαιούχους γίνεται από τον οικείο δήμο ή, εφόσον υφίσταται σχολική επιτροπή, από αυτή, γεγονός που εξηγεί γιατί μετά την κατάργηση των επιτροπών οι αρμοδιότητες μεταφέρθηκαν στις διευθύνσεις παιδείας των δήμων.
