Επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντος ποσού

Το θέμα αφορά την επιστροφή χρημάτων που εισπράχθηκαν ή πληρώθηκαν χωρίς να υπάρχει νόμιμη υποχρέωση. Εμφανίζεται στην ημερήσια διάταξη της επόμενης συνεδρίασης της Δημοτικής Επιτροπής Ρόδου, με εισήγηση του τμήματος ταμείου της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών (α/α 47018/02-11-2026). Η ανακοίνωση δεν αναφέρει το ποσό ούτε τον δικαιούχο. Συνήθως πρόκειται για πολίτη ή επιχείρηση που πλήρωσε εκ παραδρομής, ή πλήρωσε περισσότερα από όσα όφειλε, για παράδειγμα δημοτικά τέλη, παράβολα ή άλλα τέλη.

Στο νομικό πλαίσιο, η αναζήτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων στηρίζεται στις διατάξεις του Αστικού Κώδικα για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό (άρθρα 904 επ.). Στο Δημόσιο, οι επιστροφές αυτές ζητούνται με ειδική αίτηση. Στα δημοτικά τέλη, ο Συνήγορος του Πολίτη έχει υποστηρίξει ότι η επιστροφή δεν συνδέεται με το αν υπάρχει υπαιτιότητα των υπόχρεων. Έχει επίσης θεωρήσει αχρεώστητα και τα ποσά που οφείλονταν όταν πληρώθηκαν αλλά έπαψαν εκ των υστέρων να οφείλονται. Οι προθεσμίες παραγραφής διαφέρουν ανάλογα με τον φορέα και το είδος της απαίτησης. Για παράδειγμα, μια περιφέρεια αναφέρει τριετή παραγραφή από την καταβολή.

Το θέμα έχει σημασία για τη διαφάνεια και τη νομιμότητα της διαχείρισης δημοτικών χρημάτων. Κάθε επιστροφή από τον δήμο χρειάζεται τεκμηρίωση και απόφαση αρμόδιου οργάνου, ώστε να μη χρεωθεί ο προϋπολογισμός χωρίς νόμιμη βάση. Παράλληλα, ο πολίτης δεν στερείται χρημάτων που δεν όφειλε.