Δαπάνες Παγίας Προκαταβολής Κοινοτήτων

Η πάγια προκαταβολή είναι ένα χρηματοδοτικό εργαλείο των κοινοτήτων. Δίνεται στις Τοπικές Κοινότητες, με αποκλειστική χρήση από τον Πρόεδρο, για την επίλυση προβλημάτων κάθε χωριού. Η νομική βάση είναι το άρθρο 66 του ν. 3852/2010. Σύμφωνα με την υπουργική απόφαση (ΦΕΚ Β’ 3440/2019), μπορεί να πληρώνεται οποιαδήποτε δαπάνη σχετίζεται με αρμοδιότητες που απονέμει ο νόμος στις κοινότητες ή μεταβιβάζει σε αυτές το δημοτικό συμβούλιο. Τέτοιες δαπάνες είναι, για παράδειγμα, οι επείγουσες επισκευές στα δίκτυα ύδρευσης και ηλεκτροδότησης, οι επισκευές στις παιδικές χαρές και ο καθαρισμός κοινόχρηστων χώρων. Οι πρόεδροι που διαχειρίζονται τα ποσά αποκτούν την ιδιότητα του δημόσιου υπολόγου. Μετά την έγκριση των δαπανών, το ποσό ανανεώνεται. Γι' αυτό οι δαπάνες εγκρίνονται από τα αρμόδια όργανα του δήμου. Στη Σπάρτη το κάνει συνήθως η Δημοτική Επιτροπή, και η έγκριση γίνεται κατά ομάδες κοινοτήτων. Το ίδιο έγινε και τον Ιούλιο για τις κοινότητες Αμυκλών, Παλαιοπαναγιάς, Σουστιάνων, Χρυσάφων και άλλων, για το οικονομικό έτος 2026.

Υπάρχουν και πρόσφατες εξελίξεις. Με τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθιερώνεται η υποχρεωτική πάγια προκαταβολή για όλες τις δημοτικές κοινότητες και προβλέπεται η δυνατότητα απόδοσής της δύο φορές ετησίως. Επιπλέον, η απόφαση της Επιτροπής Ελέγχου της Βουλής του Ιουλίου 2026 καθιστά υπόχρεους υποβολής δήλωσης Πόθεν Έσχες τους προέδρους κοινοτήτων που είναι υπόλογοι διαχειριστές πάγιας προκαταβολής.

Το θέμα έχει σημασία για τη διαφάνεια. Πρόκειται για δημόσιο χρήμα που ξοδεύεται άμεσα, χωρίς προηγούμενο διαγωνισμό, και ο έλεγχος των δαπανών εξασφαλίζει τη νομιμότητά τους. Επιπλέον, η ολοκλήρωση της έγκρισης επιτρέπει την απόδοση νέου ποσού για τις τοπικές ανάγκες.