Επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντος (Ασημακοπούλου)

Το θέμα αφορά την επιστροφή ενός μικρού ποσού που ο πολίτης κατέβαλε χωρίς να το οφείλει (αχρεωστήτως), εδώ λόγω εκ παραδρομής χρέωσης προσαυξήσεων. Ο Δήμος Αθηναίων έχει ειδική διαδικασία για αιτήματα επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών. Την αρμόδια υπηρεσία έχει το Τμήμα Βεβαίωσης Γενικών Εσόδων, και το αίτημα υποβάλλεται μέσω της σχετικής ηλεκτρονικής υπηρεσίας του δήμου. Για τέτοιες επιστροφές εφαρμόζεται κατά κανόνα ο Κώδικας Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ). Επειδή το ποσό καταβλήθηκε χωρίς νόμιμη αιτία, συνήθως απαιτείται απόφαση του οργάνου του δήμου, δηλαδή του δημοτικού συμβουλίου ή της οικονομικής επιτροπής, ώστε να εγκριθεί η δαπάνη και να γίνει η πληρωμή.

Η νομολογία και ο Συνήγορος του Πολίτη έχουν τονίσει μια βασική αρχή. Η επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών δεν συνδέεται με το αν υπάρχει υπαιτιότητα των υπόχρεων. Με απλά λόγια, αν ο δήμος εισέπραξε κάτι που δεν δικαιούνταν, οφείλει να το επιστρέψει, ακόμη και όταν το λάθος ήταν μικρό ή οφειλόταν σε παραδρομή. Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει παρέμβει σε παλαιότερες περιπτώσεις όπου δήμοι αρνήθηκαν τέτοιες επιστροφές.

Το θέμα έχει σημασία, παρότι το ποσό είναι μόλις 1,93€. Δείχνει ότι ο δήμος διορθώνει τα λάθη στους λογαριασμούς των πολιτών και τηρεί τη διαφάνεια στη διαχείριση των εσόδων. Κάθε επιστροφή χρημάτων από δημόσιο φορέα πρέπει να περνά από τυπική διαδικασία και να καταγράφεται, ανεξάρτητα από το ύψος του ποσού. Έτσι διασφαλίζεται η ίση μεταχείριση των πολιτών.