| Τίτλος | «Έκφραση γνώμης επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) του έργου «Φωτοβολταϊκός Σταθμός Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας ισχύος 0,746 MW με ενσωματωμένες διατάξεις αποθήκευσης με χρήση συσσωρευτών και κυψέλης καυσίμου/υδρογόνο ισχύος 1 MW, στη θέση “Φολές Βόρειο”, Δήμου Χανίων, Π.Ε. Χανίων, Περιφέρειας Κρήτης»» |
| ΑΔΑ | ΨΥ51ΩΗ5-ΧΜ5 |
| Αριθμός Απόφασης | 308 |
| Αριθμός Πρωτοκόλλου | 308 |
| Ημερομηνία Ανάρτησης | 7 Αυγούστου 2026 |
Γνωμοδότηση επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για φωτοβολταϊκό σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 0,746 MW με αποθήκευση 1 MW στη θέση «Φολές Βόρειο». Το Δημοτικό Συμβούλιο γνωμοδότησε ομόφωνα αρνητικά.
Κύρια ζητήματα:
Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) αποτελεί υποχρεωτική διαδικασία για την αδειοδότηση ενεργειακών έργων στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον νόμο 4014/2011. Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ που εφαρμόζεται το 2026 απαγορεύει την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε δάση και δασικές εκτάσεις, ενώ θέτει αυστηρότερους περιορισμούς στη χωροθέτηση τέτοιων έργων. Τα φωτοβολταϊκά έργα κατατάσσονται σε κατηγορίες (Α1, Α2, Β) ανάλογα με την ισχύ και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις τους, με τα μεγαλύτερα έργα να απαιτούν πιο αυστηρή περιβαλλοντική αξιολόγηση.
Ο υδροφόρος ορίζοντας είναι η ανώτατη επιφάνεια της ζώνης κορεσμού, όπου οι πόροι και τα ρήγματα του εδάφους είναι κορεσμένα με υπόγεια ύδατα. Στην περιοχή του Θερίσου, οι επεμβάσεις γίνονται πάνω από τη ζώνη που τροφοδοτεί τις πηγές της Αγιάς και των Μεσκλών, γεγονός που εγείρει ανησυχίες για την προστασία των υδάτινων πόρων. Το Θέρισο βρίσκεται 15 χιλιόμετρα νότια των Χανίων, στο φαράγγι του Θερίσου, σε περιοχή με σημαντική οικολογική και ιστορική αξία.
Οι μελέτες για φωτοβολταϊκά έργα παραδέχονται συχνά μόνιμη αλλοίωση της μορφολογίας και του τοπίου και δυνητικά σημαντικές επιπτώσεις σε έδαφος και ατμόσφαιρα κατά την κατασκευή. Η προστασία των δασικών εκτάσεων και των υδάτινων πόρων αποτελεί κεντρικό ζήτημα στη συζήτηση για την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Κρήτη.
Οι περιβαλλοντικές μελέτες, που πολλές φορές είναι αντιγραφή-επικόλληση, δεν έχουν ερευνήσει τις επιπτώσεις στον υδροφόρο ορίζοντα σε σχέση με το καρστικό πεδίο. Η περιοχή υδρομάστευσης του Θερίσου βρίσκεται σε απόσταση περίπου 1,5 χλμ. από το έργο, που σημαίνει άμεση επιρροή, με κίνδυνο μόλυνσης του υδροφόρου από κατάλοιπα κατασκευαστικών υποδομών και δρόμων. Οι πηγές Θερίσου και Μεσκλών είναι βασικές για την υδροδότηση των Χανίων και δεν υπάρχει καμία ελεγκτική αρχή που να εγγυάται την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων. Απουσιάζει επίσης εκπρόσωπος της εταιρείας Νερά Κρήτης, που επηρεάζεται άμεσα από το έργο.
Οι δήμοι έχουν αποκλειστεί από κάθε δυνατότητα αυτοπαραγωγής ΑΠΕ, ενώ ταυτόχρονα υπάρχει σαφάρι ιδιωτικών επιχειρήσεων. Στη Βόρεια Ελλάδα, καλλιεργήσιμες εκτάσεις υψηλής παραγωγικότητας έχουν μετατραπεί σε απέραντους κάμπους με καθρέφτες, χωρίς κανένα όφελος για την τοπική οικονομία. Το πρόγραμμα «Απόλλων» απέτυχε παταγωδώς, στερώντας από δήμους και πολίτες τη δυνατότητα παραγωγής ενέργειας για δικές τους ανάγκες. Η θέση της δημοτικής αρχής είναι απόλυτα αρνητική, τόσο για λόγους ευρύτερης πολιτικής όσο και για τους ειδικούς κινδύνους αλλοίωσης του φυσικού αναγλύφου στις ορεινές και ημιορεινές περιοχές της Κρήτης.
Το θέμα επανέρχεται γιατί η επένδυση είχε αρνητική εισήγηση από το δασαρχείο λόγω τοποθέτησης συσσωρευτών σε δασική έκταση — αν δεν υπήρχε αυτό, θα είχε πάρει ήδη την άδεια. Εντός δασικών εκτάσεων προβλέπονται 18 στρέμματα, ενώ η περιοχή ανήκει σε ζώνη ήπιας τουριστικής ανάπτυξης σύμφωνα με το περιφερειακό χωροταξικό. Ο ρόλος του Δημοτικού Συμβουλίου είναι γνωμοδοτικός και όχι αποφασιστικός, με αυστηρό πλαίσιο 20 ημερών αλλιώς η εισήγηση θεωρείται θετική. Χωρίς συγκεκριμένο σχεδιασμό για τον νομό, θα συνεχίσουν να έρχονται αποσπασματικές μελέτες. Η Ελλάδα παράγει ενέργεια αλλά δεν τη συσσωρεύει, με αποτέλεσμα να εξάγεται φθηνά και να επαναγοράζεται ακριβά. Υπερασπίστηκε επίσης την πρόεδρο της κοινότητας, τονίζοντας ότι κανείς μη ειδικός δεν μπορεί να κρίνει μια περιβαλλοντική μελέτη, και ζήτησε μεγαλύτερη δημοσιότητα σε τέτοια σημαντικά θέματα από τα ΜΜΕ.
Το ζήτημα είναι κατεξοχήν πολιτικό. Η ίδια εταιρεία έχει στην περιοχή άλλα πέντε έργα, συνολικά εφτά, σε μια γεωπεριβαλλοντικά ευαίσθητη περιοχή χωρίς συγκεκριμένη πολιτική για τις ΑΠΕ. Απαιτείται συνολική μελέτη των αναγκών της Κρήτης αντί για έγκριση διάσπαρτων μεμονωμένων μονάδων. Στη δευτερολογία της, πρότεινε ο δήμος να αναθέσει σε περιβαλλοντολόγο τη συγκέντρωση όλων των μελετών ώστε να αξιολογηθεί αθροιστικά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα στην περιοχή.
Η Λαϊκή Συσπείρωση δημοσίευσε ανακοίνωση και χάρτη που αναδεικνύει τις εκτάσεις όπου η ίδια εταιρεία ετοιμάζει επενδύσεις. Πίσω από το έργο βρίσκονται η Ακτίνα Κρήτης και η Clean Energy Management, και οι δύο του γαλλικού ομίλου EDF, ενός πολυεθνικού μονοπωλίου. Τα 7 όμορα έργα στο τρίγωνο Θερίσου-Μεσκλών-Φουρνέ έχουν σπαστεί σε υποέργα ώστε τα υπόλοιπα να μην υπάγονται σε κατηγορία Α1/Β αλλά σε πρότυπες περιβαλλοντικές δεσμεύσεις χωρίς κανέναν έλεγχο. Ο ανασχεδιασμός είναι προσχηματικός: το 87% της επέμβασης παραμένει σε δασική έκταση και το γήπεδο εγκατάστασης μεγάλωσε 50%. Η ίδια η μελέτη, ενώ καταγράφει γυπαετούς, χρυσαετούς και ειδικά αρπακτικά σε περιοχή CORINE, συμπεραίνει ότι δεν αναμένονται σημαντικές επιπτώσεις στην πανίδα. Η δημοτική αρχή και οι κάτοικοι πρέπει να πρωτοστατήσουν στην ενημέρωση και στην πρακτική παρεμπόδιση αυτών των επενδύσεων, καθώς νομικά θα προχωρήσουν — ήδη η δημοτική αρχή θα έπρεπε να είχε ενημερώσει δημόσια τον κόσμο.